4. Kontabiliteti i shtetit - jep informacion dhe kontrollon realizimin e të ardhurave dhe tëshpenzimeve të buxhetit të shtetit si dhe pasqyron dhe kontrollon veprimtarinëekonomike – financiare të organeve të pushtetit qendror.Kontabiliteti i shtetit përfshin: 1. Kontabilitetin e thesarit të shtetit, 2. Kontabilitetin e institucioneve administrative kombëtare.Kontabiliteti i qeverive komunale – pasqyron veprimtarinë ekonomike – financiare tëqeverive komunale.Kontabiliteti i ndërmarrjeve publike - nuk ndryshon nga kontabiliteti i ndërmarrjeveprivate,Kontabiliteti i institucioneve jofitimprurëse dhe OJQ-ve është disiplinë e veçantë ekontabilitetit,Lidhja ndermjet kontabilitetit publik dhe shtetitBuxheti i shtetit eshte plan financiar i shtetit per periudhen nje vjeçare. Ai detajohet sipasmuajve dhe zbatimi i tij kontrollohet nga drejtoria e Pergjithshme e Thesarit.Buxheti vjetor tek njesite publike perfshine buxhetin e veprimtarise rrjedhese (buxhetinoperativ) dhe buxhetin e shpenzimeve kapitale (buxhetin kapital).Buxheti operativ pasqyron te gjitha llojet e shpenzimeve rrjedhese, qe do t’I kryejenjesia publike gjate periudhes buxhetore, si dhe te gjitha burimet e parashikuara tefinancimit te tyre.Buxheti kapital pasqyron shpenzimet e planifikuara per investimet dhe burimet efinancimit te tyre per periudhen buxhetore.Ura lidhese midis kontabilitetit te njesive publike dhe buxhetit jane: 1. te ardhurat publike dhe 2. shpenzimet publikeAto perbejne objektivin kryesor te pasqyrimit ne buxhet.Lidhja ne mes kontabilitetit dhe buxhetit eshte e dyanshme:-buxheti vendose standardin, te cilin kontabiliteti e krahason me te dhenat faktike per tepercaktuar shmangien;-kontabiliteti kontrollon hap pas hapi zbatimin e buxhetit dhe percakton shmangien e tedhenave faktike prej tij, duke u dhene perdoruesve informacionin e nevojshem permarrjen e vendimeve;-kontabiliteti siguron nje baze te domosdoshme te dhenash per hartimin e buxhetit teperiudhes se re neprmes pasqyrave financiare qe i harton.Njohja e sakte e kesaj lidhjeje ne mes kontabilitetit dhe buxhetit ben qe te kuptojme qartepse buxhetimi I sakte dhe mbajtja e rregullt e kontabilitetit japin efekte shume pozitive neadministrimin e burimeve financiare.Nocionet themelore te kontabilitetit publik-te ardhurat dhe shpenzimet publikeKontabiliteti publik objektiv kryesor ka njohjen dhe arkëtimin e të ardhurave publike dhenjohjen dhe pagesën e shpenzimeve publike.Të ardhurat, realizohen përmes politikës për të ardhura fiskale, mbledhja e tatimeve dhetaksave.Shpenzimet publike, paraqesin përfitimet e të ardhurave publike sipas qëllimeve tëpërcaktuara nga buxheti i shtetit. 4
5. Etika e kontabilitetitFaktor me rendesi qe ndikon ne kontabilitet eshte rritja e interesimit per etikenprofesionale.Etika e biznesit paraqet grumbullin e standardeve dhe rregullave te sjelljes morale dheprofesionale nga ana e te gjithe pjesemarresve ne biznes.Keto rregulla edhe identifikojne sjelljen e menxhereve, te punesuarve, aksionareve, etj.Etika veqanarisht eshte e rendesishme per kontabilitetin.Pse?Sepse besueshmeria e informacionit kontabel varet ndjeshem nga ata te cilet e pergadisinate, e kontrollojne dhe e raportojne.Ata duhet rreptesisht te bazohen ne kodin e miresjelljes, i cili bazohet ne tri parimethemelore: ne integritetin e personit te tille; ne objektivitetin e informatave te perpunuara dhe te raportuara nga ai; ne pavaresine profesionale te tijTe bazuarit ne keto tri parime sjell keto perparesi Mënjanon gabimet e vogla etike Përqendrohet në reputacionin e juaj afatgjatë Ju mund të pritni të keni pasoja nga mbajtja e një pozicioni etikProfesionet ne kontabilitetGama e sherbimeve te cilat i ofrojne kontabilistet po vjen gjithnje e me shume duke urritur per shkak te rritjes se nevojave kontabel, si dhe per shkak te rritjes se vazhdueshmete kerkeses per informacionin kontabel.Kater lloje te profesioneve kontabel Kontabilistet privat- shumica e profesionisteve kontabel jane te vendosur ne sektorin privat si nenpunes te firmave. Ata merren me kontabilitetin financiar, menaxherial dhe me kotrollimin e brendshem. Kontabilistet publikë- ofrojne sherbime ne dispozicion per publikun, kuptohet kundrejt nje pagese. Kontabilistet e entiteteve publike shteterore- jane te punesuar ne kuader te entiteteve publike qofte ne nivel lokal apo qendror, ose si kontabiliste prane organizatave tjera jo me qellim fitimi. Detyra e tyre eshte qe te pergadisin pasqyra financiare, t’i kontrollojne shpenzimet dhe te ardhurat, t’i nxjerrin ne pah keqperdorimet e ligjit nga ana e shfrytezuesve buxhetor, etj. Edukatoret kontabel- meqe kontabilitei dita dites po behet sherbim thelbesor per shoqerite moderne, po rritet edhe kerkesa per edukatore kontabel qe do te pergadisin brezin e ri ne profesionin kontabel.AuditimiAuditimi është ekzaminimi i hollësishëm i raporteve financiare të një organizate.Auditorët e pavarur të cilët ekzaminojnë informacionet për të konfirmuar se janë tëpërgatitura në pajtim me standardet janë kontabilistë publik të çerfifikuar.